Sprek kulturinstitusjon på hjul i 75 år
Det er måndag og fullt av liv og røre på samfunnshuset på Lauvsnes. Det er musekrefter på lerretet og dugnadskrefter bak disken. Bygdekinoen er på besøk!
Denne måndagen var det nemleg julefamiliefilmen Hvis ingen går i fella fritt inspirert av Alf Prøysens legendariske Musevisa og Hollywoods underhaldningsfilmar som lyste opp måndagskvelden for dei yngste før dei vaksne kunne gli nostalgisk inn i Bruce Springsteens musikkunivers med filmen Deliver Me from Nowhere.
På vegane i 75 år
Filmane som visest er rykande ferske med premierdatoar 7. november og 31. oktober, men ut på vegane er dei, takka vere Bygdekinoen, denne standhaftige kulturinstutusjonen på hjul som besøker grendesamfunn år etter år.
Også denne kvelden var det mange som kjende si besøkstid. 75 billettar var selde til den første førestillinga.
Pernille var ei av dei som var på kino. Ho kunne fortelje Flatangernytt at filmen var både morosam og fin!
Det verka det som om fleire var samde om, det var god latter i salen og mange blide som kom ramlande ut av salen- både store og små.
For med bygdekinoen i farta, kan stadig nye generasjonar gle seg over filmane.
Måndag hadde Mona Hågensen og Marie Sitter Vatten tatt vegen til Lauvsnes med ungane sine for å sjå om «nokon gjekk i fella».
Dei koste seg alle fem og synest filmen var spennande.
– Det var verdt køyreturen, slår dei to mødrene fast.
Dei fortel at dei vel å dra på bygdekinoen framfor å dra til Namsos på kino.
– Det er ikkje så stivt her. Det er greitt at ungane ikkje treng å vere heilt stille, meiner Mona.
75 år har gått sidan Bygdekinoen starta opp i 1950. Mykje har skjedd sidan den gongen, no er det laserprosjektorar og proft lydanlegg som gjeld.
Mens ein før måtte smørje seg med tolmod når det var skifting av filmrullar undervegs, er det verste som skjer denne kvelden at kiosken går tom for popcorn…
Som far, så son
Det er Jon Magnus Brøndbo som er kveldens kinomaskinist. Både faren Jan Ove, som er den faste kinomaskinisten i nordre del av Trøndelag, og bestefaren har reist rundt med filmar til glede for små og store.
Unge Brøndbo trivst som vikar.
– Eg vil ta over! slår han fast.
For sjølv om den blide maskinisten så vidt har vorte myndig, har han allereie fire års fartstid som hjelpar og vikar for faren.
Førarkortet er berre ein månad gamalt, og akkurat denne måndagskvelden med glatte namdalsvegar vel han å bli natta over på Lauvsnes.
For riktig vinterhustrig var det, og desto meir artig at mange fann vegen til samfunnshuset.
Lang erfaring
– Eg starta med dette i 1990, fortel Jan Ove Brøndbo på telefon.
Han viser film frå Åfjord i sør til Rørvik og Hattfjelldal i nord.
Han har inntrykk av at folk er godt fornøgde og fortel at det heldigvis har vore lite mas om leggje ned tilbodet sjølv om nokre kommunar slit økonomisk.
Jan Ove trivst med jobben, og vil halde fram enno nokre år.
– Eg kan ikkje gi meg enno, stadfestar han.
Filmelskande dugnadsbas
– I dag er det kjempeoppmøte, smiler Morten Kristiansen.
Han stiller fast på dugnadsarbeid for bygdekinoen – og han er ein filmelskar av rang.
Han gler seg over at han ved å bidra med dugnadsarbeid får sett fleire filmar enn han vanlegvis ville gjort, og han er glad for at bygdekinoen er fast gjest i bygda.
– Bygdekinoen har eit bra program, og filmane kjem mens dei er heilt nye, seier han fornøgd.
Morten fortel at det er mest besøk på dei «sikre titlane» som barnefilmen denne dagen.
Ein titt på filmane som har vore vist dette året, viser at ungane har fått servert mellom anna Vaiana 2, Kaptein Sabeltann og Grevinnen av Gral og Smurfene:Filmen som alle har hatt godt besøk, mens meir ukjende titlar som til dømes Grevlingene drar få til kinolokalet.
– Det er mange gode filmar som skulle vore sett av enda fleire, slår Morten fast.
Magiske augneblikk
Av vaksenfilmar som har vore på lerretet i 2025, var Affeksjonsverdi ein av dei som gav magiske filmaugneblink.
– Det var heilt stille etter at filmen var slutt.
Både den og filmar som Rinnans rival, Blücher og Skal hilse fra naturen har fått folk ut av godstolen.
Filmentusiasten erkjenner at nettopp stolane kanskje er noko av det minst gode med bygdekinoen. Men filmutvalet, lyden, biletkvaliteten og stemninga er det derimot ikkje noko å seie på.
– Vi har gode besøkstal for barn og for dei over førti år. Det er ungdommen vi ikkje når. Ungdomsfilmane har lågast besøkstal, fortel han.
Han meiner det kan vere mange grunnar til det. Mange streamar filmar, einskilde titlar kjem berre på Netflix, og kanskje vel folk å dra på kino i Namsos istaden.
Uansett meiner han bygdekinoen leverer godt.
– Vi kan i prinsippet køyre alt. Og eg var stolt då vi kunne få ein storfilm frå Bhutan hit på bygdekinoen, Oscarnominerte Skolen ved verdens ende. Det vart ein suksess!
Han kan fortleje mange koselege filmhistoriar, mellom anna med allsang i salen som det var då Bukkene Bruse på badeland gjesta samfunnshuset.
Sang med gjorde også Tora Dahle Aagård som hadde ein liten rolle i filmen Heim.
Då slo bygdekinoen til med førpremiere på Framheim på Vik.
Fullt av filmglade flatangringar møtte opp, nett slik Morten og dei andre i dugnadsgjengen ønsker det.
For sjølv om det er godt å sjå film heime i godstolen, er det ei eiga stemning når lerretet spennast opp, popcornlufta brer seg og pappkrusa er fulle av kaffi. Det er tid for bygdekino.
Bygdekinoen 75 år
- Bygdekinoen starta opp i 1950 og feirar i år 75-årsjubileum.
- Også i Namdalen har kinoen vore med i ein mannsalder. Namdal Arbeiderblad kan 17.11. 1949 fortelje at Norsk bygdekino skal i gang året etter.
- Bygdekinoen viser filmar frå Agder i sør til Finnmark i nord.
- I Trøndelag er det 19 stader som får besøk av bygdekinoen.
